Iranian Journal of Comparative Education

Iranian Journal of Comparative Education

A comparative study of the secondary school curriculum of Iran and Türkiye in the direction of having children

Document Type : Original Article

Authors
1 Master's student in Curriculum Planning, Birjand University
2 Department of Education and Psychology, Faculty of Education and Psychology, University of Birjand, Birjand, Iran
3 Associate Professor of Educational Technology
10.22034/ijce.2026.493797.1624
Abstract
هدف پژوهش حاضر، مقایسه تطبیقی برنامه درسی دوره متوسطه در ایران و ترکیه در زمینه فرزندآوری است. روش تحقیق از نوع کیفی و با رویکرد بردی و انتخاب کشور بر اساس راهبرد نظام‌های اجتماعی مختلف،‌نتایج آموزشی متفاوت می‌باشد. روش جمع‌آوری داده‌ها اسنادی بوده و از طریق جستجو در وب‌سایت‌های رسمی وزارت آموزش و پرورش دو کشور گردآوری شده‌اند. یافته‌ها نشان داد که دو کشور از نظر فلسفه، ارزش‌ها، باورها و رسالت‌ها در ارتباط با فرزندآوری و پرداختن به مباحثی نظیر اخلاق در روابط، تفکر انتقادی و نقد روابط نادرست، حل مسئله در زندگی مشترک و آگاهی از مسائل ازدواج و فرزندآوری و مسائل جمعیتی با هم شباهت دارند. همچنین، یافته‌ها نشان داد که دو کشور از نظر اهداف، در پرداختن به تقویت مهارت‌های ارتباطی، تصمیم‌گیری، آشنایی با آناتومی بدن و رعایت بهداشت با هم شباهت دارند. سومین یافته آشکار ساخت که دروس زیست‌شناسی، جغرافیا، بخشی از دروس سلامت، مطالعات اجتماعی و مباحث مرتبط با فرزندآوری در هر دو کشور مشابه است. اولین تفاوت اینکه محتوای فرزندآوری در دروس مختلفی چون اقتصاد و جامعه‌شناسی در ایران و مقدمه‌ای بر ژنتیک در ترکیه ذکر شده‌اند. تقویت آموزش‌های بین‌رشته‌ای، مانند مباحث ژنتیک و سلامت باروری در زیست‌شناسی و جنبه‌های اقتصادی و اجتماعی فرزندآوری در جامعه‌شناسی و اقتصاد، توصیه می‌شود. در ایران، مهارت‌هایی مانند تفکر انتقادی، تصمیم‌گیری، حل مسئله و آگاهی از چالش‌های زندگی مشترک باید در دروس مختلف پررنگ‌تر شود. در ترکیه نیز توجه به ابعاد دینی فرزندآوری، تربیت جنسی و آموزش سلامت در بلایا اهمیت دارد.
Keywords

Subjects


Article Title Persian

مطالعۀ تطبیقی برنامۀ درسی دورۀ متوسطۀ ایران و ترکیه در راستای فرزندآوری

Authors Persian

ریحانه طالبی 1
خیرالنساء رمضان زاده 2
محمدعلی رستمی نژاد 3
1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته برنامه ریزی درسی دانشگاه بیرجند
2 استادیار گروه علوم تربیتی دانشگاه بیرجند
3 دانشیار فناوری آموزشی
Abstract Persian

هدف پژوهش حاضر، مقایسه تطبیقی برنامه درسی دوره متوسطه در ایران و ترکیه در زمینه فرزندآوری است. جهت جمع‌آوری اطلاعات ، از پایگاه‌های اطلاعاتی مختلف گوگل اسکالر، نورمگز، مگ ایران، کتب معتبر و وب‌سایت‌های وزارت آموزش و پرورش دو کشور و از روش بردی جهت پاسخ به سوالات پژوهش استفاده شد. یافته‌ها نشان داد که دو کشور از نظر فلسفه، ارزش‌ها، باورها و رسالت‌ها در ارتباط با فرزندآوری پرداختن به مباحثی نظیر اخلاق در روابط، تفکر انتقادی، حل مسئله، آگاهی از مسائل ازدواج و فرزندآوری و مسائل جمعیتی واز نظر اهداف، در پرداختن به تقویت مهارت‌های ارتباطی، تصمیم‌گیری، آشنایی با آناتومی بدن و رعایت بهداشت با هم شباهت دارند. دروس زیست‌شناسی، جغرافیا، بخشی از دروس سلامت، مطالعات اجتماعی و مباحث مرتبط با خانواده و تربیت در هر دو کشور مشابه است. در هردو کشور از روش‌های تدریس فعال مانند آزمایش، بحث گروهی و ایفای نقش استفاده می‌شود و ارزشیابی نیز به‌صورت تشخیصی، تکوینی، خودارزشیابی و ارزیابی پایانی انجام می‌شود. اما تفاوت‌هایی در فرهنگ و عرف حاکم بر برنامه‌های درسی وجود دارد. محتوای فرزندآوری در دروس مختلفی چون اقتصاد و جامعه‌شناسی در ایران و مقدمه‌ای بر ژنتیک در ترکیه ذکر شده که تفاوت‌هایی در آن‌ها مشاهده می‌شود. در زمینه استفاده از تکنولوژی و هوش مصنوعی در روش‌های تدریس، ترکیه پیشرو است و ارزیابی در این کشور بیشتر بر اجرای پروژه و ارزیابی غیرمستقیم توسط همتایان متمرکز است، در حالی‌که در ایران تأکید بیشتر بر آزمون‌های معلم ساخته، خودارزیابی و آزمون‌های استاندارد است.

Keywords Persian

برنامۀ درسی
آموزش
دورۀ متوسطه
فرزندآوری
سیاست های جمعیتی

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 21 April 2026

  • Receive Date 13 December 2024
  • Revise Date 31 May 2025
  • Accept Date 21 April 2026