این مطالعه با هدف تحلیل محتوای کتاب‌های درسی ریاضی پایه اول ایران و ترکیه، با تمرکز بر میزان و الگوی توجه به مؤلفه‌های عاملیت دانش‌آموز انجام شد. روش پژوهش ، تطبیقی کمی و برای انتخاب کشورها از استراتژی " نظام های اجتماعی مشابه ، نتایج آموزشی متفاوت " استفاده شد. ابزار پژوهش، سیاهه تحلیل محتوای محقق‌ساخته شامل شش مؤلفه عاملیت بود که روایی آن توسط متخصصان تأیید گردید. داده‌های کمّی حاصل از کدگذاری، با استفاده از شاخص‌های آمار توصیفی و روش آنتروپی شانون مورد تحلیل قرار گرفتند تا علاوه بر فراوانی، ضریب اهمیت (Wj) و اهمیت نسبی هر مؤلفه نیز مشخص شود. در مجموع مصادیق عاملیت در دو کتاب پایه اول ریاضی ایران و ترکیه شناسایی شد . نتایج آشکار ساخت که الگوی غالب در هر کتاب متفاوت است: در کتاب ریاضی دوره ابتدایی ترکیه، مؤلفه "فعالیت عملی" به‌عنوان مؤلفه کاملاً مسلط شناسایی شد(Wj=0.114)، در حالی که کتاب ریاضی ابتدایی ایران بر "حل مسئله فعال "تأکید داشت(Wj=0.061). همچنین، ضریب اهمیت کل در کتاب درسی ترکیه (Dj=0.230) بالاتر از ایران (Dj=0.152) بود . نکته مشترک و قابل‌تأمل، غفلت نسبی هر دو کتاب از مؤلفه‌های مشارکت گروهی و تفکر انتقادی بود. اگرچه هر دو نظام آموزشی به پرورش عاملیت دانش‌آموز توجه نشان می‌دهند، اما برنامه درسی ترکیه رویکردی عمل‌بنیان و تجربه‌گرا، و برنامه درسی ایران رویکردی مسئله‌بنیاد و شناختی را دنبال می‌کند. پیشنهاد می‌شود در کتاب ایران، مؤلفه «خودارزیابی و بازخورد» به ساختار مسئله‌محور افزوده شود؛ و در کتاب ترکیه، مؤلفه «خلاقیت و انتخاب شخصی» درون فعالیت‌های عملی گنجانده شود.