این پژوهش با هدف تحلیل تطبیقی حکمرانی، سیاست‌گذاری و مدیریت پژوهش‌های آموزشی در کشورهای فنلاند، مالزی، ترکیه و ایران انجام شده است. روش پژوهش، کیفی و از نوع تطبیقی است و از چارچوبردی برای تحلیل بهره برده است. داده‌ها از طریق مطالعه اسنادی و بررسی منابع اولیه و ثانویه در بازه زمانی ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ گردآوری و با تحلیل محتوای کیفی، مورد بررسی قرار گرفتند.یافته‌ها نشان‌دهنده اشتراکاتی همچون تنوع‌بخشی به منابع مالی، استفاده از سازوکارهای رقابتی و تلاش برای تقویت ارتباط دانشگاه با صنعت در میان این کشورها است. با این حال، تفاوت‌های ساختاری معناداری در الگوهای حکمرانی مشاهده شد. فنلاند با اتکا به حکمرانی غیرمتمرکز، اعتماد نهادی و ارزیابی کیفی، الگویی پایدار و کیفیت‌محور دارد. مالزی با ساختار متمرکز و مأموریت‌گرا بر توسعه کمی و فناوری‌محوری تأکید می‌کند، اما با محدودیت‌های مالی و بوروکراسی مواجه است. ترکیه در چارچوب همسویی با استانداردهای اروپایی به دنبال بین‌المللی‌سازی است، اما نوسانات اقتصادی و غلبه شاخص‌های کمی از چالش‌های آن محسوب می‌شود.در ایران، علیرغم ظرفیت انسانی مناسب و اسناد بالادستی، تعدد نهادهای تصمیم‌گیر، تمرکزگرایی، ناپایداری مالی و ضعف ارتباط میان پژوهش با مدرسه و نیازهای اجرایی، از موانع اصلی ارتقای حکمرانی پژوهش‌های آموزشی به شمار می‌رود. نتایج پژوهش حاکی از آن است که اثربخشی این نظام، بیش از هر چیز به انسجام نهادی، ثبات سیاستی، شفافیت، تأمین مالی پایدار و غلبه رویکرد کیفیت‌محور وابسته است. بر این اساس، برای بهبود وضعیت ایران، حرکت به سوی یکپارچه‌سازی سیاست‌گذاری، تقویت ارزیابی کیفی، توسعه همکاری‌های علمی هدفمند و بازطراحی پیوند میان دانشگاه، مدرسه و نهادهای اجرایی ضروری به نظر می‌رسد.