واکاوی تطبیقی سازوکارهای انتخاب مدیران مدارس ابتدایی در ایران، ژاپن، مالزی و ترکیه

Nasirinia, Shahab; Abdollahi, Hossein; Taheri, Morteza; Abbaspour, Abbas

doi:10.22034/ijce.2026.529795.1665

واکاوی تطبیقی سازوکارهای انتخاب مدیران مدارس ابتدایی در ایران، ژاپن، مالزی و ترکیه

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان

Shahab Nasirinia ¹

Hossein Abdollahi ²

Morteza Taheri ³

Abbas Abbaspour ²

¹ PhD student in Educational Management, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Allameh, Iran.

² Professor, Department of Educational Management and Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Allameh, Iran.

³ Associate Professor, Department of Educational Management and Planning, Faculty of Psychology and Educational Sciences, Allameh Tabatabaei University, Allameh, Iran.

10.22034/ijce.2026.529795.1665

چکیده

هدف این پژوهش، مقایسه سازوکارهای انتخاب مدیران مدارس ابتدایی در ایران، ژاپن، مالزی و ترکیه است. این مطالعه از نظر روش، تطبیقی کیفی و روش جمع آوری داده‌های پژوهش، اسنادی از طریق مطالعه منابع اولیه و ثانویه شامل آیین‌نامه‌ها و مقررات رسمی وزارت آموزش‌وپرورش کشورها، اسناد سیاستی، گزارش‌های بین‌المللی (یونسکو، OECD، بانک جهانی) و مقالات علمی نمایه‌شده در پایگاه‌هایی نظیر Scopus، ERIC و ScienceDirect بوده است.. تحلیل داده‌ها بر اساس چهار مرحله روش بردی شامل توصیف، تفسیر، هم‌جواری و تطبیق صورت گرفته است یافته‌ها نشان داد که در ایران، فرآیند انتخاب مدیران مدارس ابتدایی عمدتاً بر آزمون‌های کتبی و مصاحبه‌های ساختاریافته تأکید دارد و آموزش‌های پیش از انتصاب محدود است. در حالی که در ژاپن و مالزی، فرآیند انتخاب به‌شدت به آموزش‌های پیش از انتصاب و آموزش‌های مستمر ضمن خدمت وابسته است. همچنین، در این کشورها، مشارکت ذی‌نفعان مانند والدین و معلمان در فرآیند انتخاب نقش برجسته‌ای دارد. در ترکیه، فرآیند انتخاب بیشتر متمرکز است و نظارت‌ها از طریق وزارتخانه‌ها صورت می‌گیرد. این مطالعه نشان می‌دهد که ژاپن و مالزی با آموزش‌های تخصصی و آموزش‌های مستمر توانسته‌اند فرآیند انتخاب مدیران را به‌طور مؤثرتری پیش ببرند، در حالی که ایران و ترکیه باید در این زمینه‌ها اصلاحات ساختاری انجام دهند و شایستگی‌های رهبری آموزشی را در اولویت قرار دهند.

کلیدواژه‌ها

مدیریت مدرسه

انتخاب و انتصاب مدیران

مطالعات تطبیقی

روش بردی

موضوعات