فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی

فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی

مقایسه سبک‌های رهبری در مدارس ایران، ژاپن، فنلاند، آفریقای جنوبی و استرالیا

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان
1 گروه علوم تربیتی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
2 گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
3 گروه آموزشی علوم تربیتی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
10.22034/ijce.2026.497348.1632
چکیده
سبک‌های رهبری آموزشی نقش کلیدی در بهبود کیفیت یادگیری، افزایش اثربخشی مدارس و ارتقای عملکرد معلمان و دانش‌آموزان ایفا می‌کنند. هدف این پژوهش بررسی تطبیقی سبک‌های رهبری آموزشی در مدارس ایران، ژاپن، فنلاند، آفریقای جنوبی و استرالیا است. این کشورها با استفاده از رویکرد «نظام‌های اجتماعی متفاوت با خروجی‌های آموزشی متفاوت» انتخاب شده‌اند. روش جمع آوری داده‌ها اسنادی و برای تجزیه و تحلیل آنها از رویکرد بردی استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در کشورهای فنلاند و استرالیا، سبک‌های رهبری توزیع‌شده، مشارکتی و یادگیری‌محور غالب است که با ساختار غیرمتمرکز، اعتماد نهادی و تأکید بر توسعه حرفه‌ای معلمان پیوند دارد. در مقابل، در ایران و ژاپن سبک‌های اقتدارگرا و سلسله‌مراتبی رواج دارد که تا حد زیادی ریشه در فرهنگ سازمانی و ساختارهای متمرکز نظام آموزشی دارد، اگرچه نشانه‌هایی از گرایش به رهبری مشارکتی در کشور ژاپن به دلیل فرهنگ جمع گرای این کشور قابل مشاهده است. آفریقای جنوبی به‌دلیل زمینه تاریخی خاص خود، از ترکیبی از سبک‌های تحول‌آفرین، اقتضایی و زمینه‌آگاه بهره می‌برد. بر اساس یافته‌ها، ساختار نظام آموزشی، فرهنگ سازمانی، شرایط اقتصادی و فرآیند انتخاب مدیران، از عوامل تعیین‌کننده در نوع سبک‌های رهبری هستند. پیشنهاد می‌شود سیاست‌گذاران آموزشی در کشورهای با ساختار متمرکز، با افزایش اختیارات مدارس، بازنگری در سازوکارهای انتصاب مدیران و تقویت برنامه‌های توسعه حرفه‌ای، زمینه‌ساز ارتقای کیفیت رهبری آموزشی شوند.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 01 اردیبهشت 1405

  • تاریخ دریافت 12 دی 1403
  • تاریخ بازنگری 02 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 01 اردیبهشت 1405