1
گروه علوم تربیتی ، دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
2
گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران.
3
گروه آموزشی علوم تربیتی،دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران
10.22034/ijce.2026.497348.1632
چکیده
سبکهای رهبری آموزشی نقش کلیدی در بهبود کیفیت یادگیری، افزایش اثربخشی مدارس و ارتقای عملکرد معلمان و دانشآموزان ایفا میکنند. هدف این پژوهش بررسی تطبیقی سبکهای رهبری آموزشی در مدارس ایران، ژاپن، فنلاند، آفریقای جنوبی و استرالیا است. این کشورها با استفاده از رویکرد «نظامهای اجتماعی متفاوت با خروجیهای آموزشی متفاوت» انتخاب شدهاند. روش جمع آوری دادهها اسنادی و برای تجزیه و تحلیل آنها از رویکرد بردی استفاده شد. یافتهها نشان میدهد که در کشورهای فنلاند و استرالیا، سبکهای رهبری توزیعشده، مشارکتی و یادگیریمحور غالب است که با ساختار غیرمتمرکز، اعتماد نهادی و تأکید بر توسعه حرفهای معلمان پیوند دارد. در مقابل، در ایران و ژاپن سبکهای اقتدارگرا و سلسلهمراتبی رواج دارد که تا حد زیادی ریشه در فرهنگ سازمانی و ساختارهای متمرکز نظام آموزشی دارد، اگرچه نشانههایی از گرایش به رهبری مشارکتی در کشور ژاپن به دلیل فرهنگ جمع گرای این کشور قابل مشاهده است. آفریقای جنوبی بهدلیل زمینه تاریخی خاص خود، از ترکیبی از سبکهای تحولآفرین، اقتضایی و زمینهآگاه بهره میبرد. بر اساس یافتهها، ساختار نظام آموزشی، فرهنگ سازمانی، شرایط اقتصادی و فرآیند انتخاب مدیران، از عوامل تعیینکننده در نوع سبکهای رهبری هستند. پیشنهاد میشود سیاستگذاران آموزشی در کشورهای با ساختار متمرکز، با افزایش اختیارات مدارس، بازنگری در سازوکارهای انتصاب مدیران و تقویت برنامههای توسعه حرفهای، زمینهساز ارتقای کیفیت رهبری آموزشی شوند.
شیری,رضوان , فرح بخش,سعید و نیک پی,ایرج . (1405). مقایسه سبکهای رهبری در مدارس ایران، ژاپن، فنلاند، آفریقای جنوبی و استرالیا. (e242530). فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, (), e242530 doi: 10.22034/ijce.2026.497348.1632
MLA
شیری,رضوان , , فرح بخش,سعید , و نیک پی,ایرج . "مقایسه سبکهای رهبری در مدارس ایران، ژاپن، فنلاند، آفریقای جنوبی و استرالیا" .e242530 , فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, , , 1405, e242530. doi: 10.22034/ijce.2026.497348.1632
HARVARD
شیری رضوان, فرح بخش سعید, نیک پی ایرج. (1405). 'مقایسه سبکهای رهبری در مدارس ایران، ژاپن، فنلاند، آفریقای جنوبی و استرالیا', فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, (), e242530. doi: 10.22034/ijce.2026.497348.1632
CHICAGO
رضوان شیری, سعید فرح بخش و ایرج نیک پی, "مقایسه سبکهای رهبری در مدارس ایران، ژاپن، فنلاند، آفریقای جنوبی و استرالیا," فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, (1405): e242530, doi: 10.22034/ijce.2026.497348.1632
VANCOUVER
شیری رضوان, فرح بخش سعید, نیک پی ایرج. مقایسه سبکهای رهبری در مدارس ایران، ژاپن، فنلاند، آفریقای جنوبی و استرالیا. فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, 1405; (): e242530. doi: 10.22034/ijce.2026.497348.1632