این پژوهش با روش اسنادی و تطبیقی-تحلیلی به مقایسه چهار ابزار هوش مصنوعی رایگان شامل ChatGPT، Gemini 2.0، LLaMA 3.1 و Claude 3.5 در زمینه کاربردهای آموزشی پرداخته است. نتایج نشان می‌دهد که Gemini 2.0 و Claude 3.5 به دلیل یکپارچگی با زیرساخت‌های گوگل، در مقیاس‌پذیری، دقت محتوا، اخلاق‌مداری و همکاری با معلمان عملکرد برجسته‌ای دارند. در مقابل، GPT-3 با وجود توانمندی در شخصی‌سازی یادگیری و تعامل‌پذیری، در دقت محتوای تخصصی و ارزیابی عملکرد به Gemini 2.0 و Claude 3.5 نمی‌رسد. LLaMA 3.1 نیز به دلیل تمرکز بر پژوهش، در تعامل‌پذیری و کاربردهای آموزشی عمومی محدودیت‌هایی دارد. علاوه بر این، Gemini 2.0 و Claude 3.5 در حفظ حریم خصوصی و رعایت استانداردهای اخلاقی عملکرد بهتری از خود نشان می‌دهند، هرچند نگرانی‌هایی درباره امنیت داده‌ها در تمامی ابزارها وجود دارد. با توجه به یافته‌ها، Gemini 2.0 و Claude 3.5 گزینه‌های مناسبی برای کاربردهای پیشرفته آموزشی محسوب می‌شوند. پیشنهاد می‌شود برنامه‌ریزان آموزش عالی و آموزش از راه دور در ایران، با شناسایی نیازهای کاربران، از قابلیت‌های این ابزارها در شخصی‌سازی یادگیری، مقیاس‌پذیری و ارائه محتوای دقیق بهره‌مند شوند. همچنین، برای ارتقای تعامل‌پذیری و امنیت، تطبیق بسترهای آموزشی داخلی با استانداردهای اخلاقی ضروری است. تدوین مقررات حفظ حریم خصوصی، افزایش آگاهی کاربران درباره استفاده ایمن و ایجاد زیرساخت‌های پایدار مبتنی بر فناوری‌های نوین، گام‌هایی مؤثر در توسعه نظام آموزش دیجیتال ایران خواهد بود.