فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی

فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی

چالش‌های نوظهور نظام آموزش فنی و حرفه‌ای ایران: درس هایی برای کشورهای در حال توسعه

نوع مقاله : Original Article

نویسنده
دانشیار، پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، تهران، ایران
10.22034/ijce.2026.518573.1656
چکیده
این مقاله یافته‌های تحلیل محتوی اسناد پژوهشی و ترکیبی از مطالعات تجربی در مورد آموزش فنی و حرفه‌ای در ایران را ارائه می‌دهد. این مطالعه ۹۷ گزارش پژوهشی و سند رسمی از وزارت آموزش و پرورش ایران را برای نشان دادن وضعیت فعلی آموزش فنی و حرفه‌ای رسمی بررسی کرد. هم چنین، چندین گزارش کلیدی بین‌المللی برای شناسایی شرایط نوظهور بازار کار و پاسخ‌های سیاستی مناسب بررسی شد. علاوه بر این ، از یک رویکرد مرور سیستماتیک برای تحلیل محتوا و پیامدهای این اسناد استفاده شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که نظام آموزشی ایران نتوانسته است بر ضعف مزمن خود در آماده‌سازی منابع انسانی مجهز به بازار کار غلبه کند. این نقص ساختاری با پیشرفت‌های سریع فناوری و تغییر تقاضاهای بازار کار تشدید شده و مدل فعلی آموزش مهارت در مدارس فنی و حرفه‌ای را تحت فشار شدید قرار داده است. تحولات در هوش مصنوعی و اتوماسیون، چشم‌انداز اشتغال برای فارغ‌التحصیلان برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای رسمی را کاهش می‌دهد، زیرا بسیاری از وظایفی که به طور سنتی توسط کارگران ماهر سطح متوسط ​​انجام می‌شد، اکنون می‌توانند توسط ربات‌ها انجام شوند. در نتیجه، ادامه برنامه‌های آموزش فنی و حرفه‌ای موجود غیرقابل توجیه به نظر می‌رسد. در عوض، اتخاذ سیاست‌هایی همسو با نیازهای نوظهور بازار کار ضروری است. در راستای گذار به سوی اقتصاد مبتنی بر نوآوری، این مطالعه توصیه می‌کند که ایران و سایر کشورهای در حال توسعه، حرفه‌ای‌سازی آموزش عمومی را همراه با آموزش فناوری مبتنی بر STEM دنبال کنند. این رویکرد نه تنها کیفیت آموزش جهانی را افزایش می‌دهد، بلکه نابرابری‌های آموزشی را نیز کاهش داده و مسیری واقع‌بینانه و عملی را برای پیشرفت ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

دوره 9، شماره 3
تابستان 1405
صفحه 4285-4304

  • تاریخ دریافت 02 اردیبهشت 1404
  • تاریخ بازنگری 09 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 01 اردیبهشت 1405