نمرات سواد خواندن دانشآموزان پایه چهارم ایران در سه دوره پرلز روند نزولی نشان داد: ۴۵۷ در ۲۰۱۱، ۴۲۸ در ۲۰۱۶ و ۴۱۳ در ۲۰۲۱. این مطالعه روندی، با استفاده از مدلسازی چندسطحی به مقایسه پیشبینهای سطح دانشآموز (علاقه به خواندن، اعتماد به خواندن) و سطح مدرسه (تأکید مدرسه بر موفقیت تحصیلی) در سه دوره پرداخت. دادهها با استفاده از وزن دانشآموز (TOTWGT) و وزنهای معلم (TCHWGT) از طریق بسته EdSurvey تحلیل شد و برآوردگر بیشینه درستنمایی محدودشده برای مدلهای دو سطحی با عرض از مبدأ تصادفی به کار گرفته شد. یافتهها نشان داد که قدرت پیشبینی متغیر «خودپنداره خواندن» از ۲۰۱۱ (B = ۱۰.۸۱، p < .۰۰۱) به ۲۰۱۶ (B = ۱۶.۶۷، p < .۰۰۱) افزایش معناداری یافت، سپس در ۲۰۲۱ اندکی کاهش یافت اما همچنان قوی باقی ماند (B = ۱۵.۴۴، p < .۰۰۱). در مقابل، متغیر «علاقه به خواندن» روند کاهشی داشت: از B = ۵.۹۴ (p < .۰۰۱) در ۲۰۱۱ به B = ۴.۱۸ (p < .۰۵) در ۲۰۱۶ رسید و در ۲۰۲۱ غیرمعنادار شد (B = ۱.۲۳، p > .۰۵). متغیر «تأکید مدرسه بر موفقیت تحصیلی» در هر سه دوره اثرات کم اما معناداری داشت (B = ۶.۱۱ در ۲۰۱۱، ۴.۴۱ در ۲۰۱۶، و ۷.۰۵ در ۲۰۲۱؛ همه p < .۰۵). واریانس بین مدرسهای در طول این دهه زیاد (ICC ≈ ۰.۳۸–۰.۴۰) که تقریباً دو برابر میانگین بینالمللی پرلز ۲۰۲۱ (۰.۲۱) بود. پیشنهاد می شود که سیاستگذاران آموزشی، مداخلاتی در زمینه افزایش خودپنداره خواندن داشته باشند و به کاهش نابرابری بین مدارس، توجه کنند.
مقدم,اعظم و محسن پور,مریم . (1405). مطالعه تطبیقی روند سواد خواندن در بین دانشآموزان ایرانی: شواهدی از پرلز 2011-2021. (e247596). فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, (), e247596 doi: 10.22034/ijce.2026.576268.1706
MLA
مقدم,اعظم , و محسن پور,مریم . "مطالعه تطبیقی روند سواد خواندن در بین دانشآموزان ایرانی: شواهدی از پرلز 2011-2021" .e247596 , فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, , , 1405, e247596. doi: 10.22034/ijce.2026.576268.1706
HARVARD
مقدم اعظم, محسن پور مریم. (1405). 'مطالعه تطبیقی روند سواد خواندن در بین دانشآموزان ایرانی: شواهدی از پرلز 2011-2021', فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, (), e247596. doi: 10.22034/ijce.2026.576268.1706
CHICAGO
اعظم مقدم و مریم محسن پور, "مطالعه تطبیقی روند سواد خواندن در بین دانشآموزان ایرانی: شواهدی از پرلز 2011-2021," فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی, (1405): e247596, doi: 10.22034/ijce.2026.576268.1706
VANCOUVER
مقدم اعظم, محسن پور مریم. مطالعه تطبیقی روند سواد خواندن در بین دانشآموزان ایرانی: شواهدی از پرلز 2011-2021. فصلنامه ایرانی آموزش و پرورش تطبیقی. 1405;():e247596 (In English). doi: 10.22034/ijce.2026.576268.1706